Mùa con ong đi lấy mật

Gia đình ông Ngô Huy, thôn Đậu hiện có khoảng hơn 100 đàn ong, mỗi đàn duy trì 4 cầu ong, được gây nuôi và chăm sóc qua nhiều năm. Đàn ong phát triển ổn định nhờ kinh nghiệm tích lũy trong quá trình nuôi. Công việc nuôi ong chủ yếu làm tranh thủ, thời gian tập trung nhiều nhất là kiểm tra đàn, vệ sinh thùng và quay mật vào những ngày cao điểm mùa hoa.

Vào mùa lấy mật, đàn ong trở nên đông đúc và hoạt động rất nhộn nhịp. Các cầu ong nhanh chóng được phủ kín mật, nhiều cầu ong đã được vít nắp trắng, báo hiệu mật đã chín.

Cùng lấy mật với gia đình ông Huy còn có các thành viên trong Tổ hội nghề nghiệp nông dân nuôi ong lấy mật thôn Đậu như ông Vũ Xuân Cường cũng có hơn ba chục năm kinh nghiệm nuôi ong, hiện ông Cường duy trì trên 40 tổ. Những ngày này, các thành viên trong Tổ thường hỗ trợ nhau trong việc thu gom và quay mật, vừa làm nhanh hơn, vừa đảm bảo an toàn khi tiếp xúc với đàn ong.

Những cầu ong phủ lớp sáp non màu trắng, xếp kín và khá đều. Nhìn bằng mắt thường có thể thấy những giọt mật sóng sánh.

Ngày hôm nay, gia đình ông Huy đã thu 360 cầu ong trong vườn để quay mật, do thời tiết năm nay, lượng hoa ít, ảnh hưởng không nhỏ tới sản lượng mật. Thiết bị quay giúp mật tách ra khỏi sáp mà không làm hỏng kết cấu của cầu ong. Nhờ chiếc máy này, công việc thu mật của người dân cũng trở nên nhanh chóng, hiệu quả và vệ sinh hơn so với cách làm thủ công. Mật sau khi quay xong sẽ được lọc sạch rồi đóng vào từng chai 1 lít. Mỗi chai mật có màu vàng óng, sánh đặc và giữ nguyên hương thơm tự nhiên. Trung bình mỗi đợt thu gom mật, đóng được từ 40 - 80 lít. Hiện mỗi lít được bán với giá 200.000 đồng. Với công việc nuôi ong lấy mật, trung bình mỗi năm, gia đình ông Huy thu trên 500 - 700 lít mật ong, có thêm nguồn thu trên 60 triệu đồng.

Nếu ong được chăm sóc tốt, đảm bảo chất lượng mật khai thác thì mỗi đàn ong sẽ cho thu hoạch khoảng 7-8 lít mật/mùa. Cũng theo tính toán của người nuôi ong, bình quân suất đầu tư một đàn ong 4 cầu hết khoảng 800 nghìn- 1 triệu đồng. Nhưng chưa đầy 1 năm sau, lợi nhuận từ mật và bán ong giống đã đạt 2 triệu đồng/đàn.

Để đẩy mạnh phong trào nuôi ong và giải quyết ổn định đầu ra cho sản phẩm nhằm nâng cao giá trị kinh tế, các hộ nuôi ong thôn Đậu đã thành lập tổ hội nghề nghiệp nuôi ong lấy mật, Chi hội trưởng Hội nông dân của thôn làm Tổ trưởng. Tổ hội nghề nghiệp ra đời tạo cơ hội cho bà con nông dân tiếp cận với kỹ thuật mới; từ đó, thay đổi thói quen nuôi ong truyền thống, từng bước nâng cao chất lượng mật. Mặt khác, nhằm đưa mật ong trở thành một trong những sản phẩm nông nghiệp chủ lực của địa phương.

Ông Ngô Thanh Chí, Tổ trưởng Tổ hội nghề nghiệp nông dân nuôi ong lấy mật thôn Đậu, xã Mỹ Thái cho biết: “Ban đầu, chỉ có một số hộ dân nuôi một vài đàn lấy mật phục vụ gia đình, song hiện nay, nhờ biết cách nhân đàn, đàn ong đã phát triển thêm và cung ứng sản phẩm mật ra thị trường. Và để giúp người dân tăng thu nhập từ nghề nuôi ong lấy mật và bảo đảm tính bền vững, chúng tôi đã thành lập Tổ hội nghề nghiệp, những hội viên có kinh nghiệm sẽ hướng dẫn hội viên mới áp dụng kỹ thuật vào quá trình nuôi ong. Tổ hội được thành lập tháng 2/2025 với 9 thành viên, sau 1 năm đi vào hoạt động, Tổ hội đã phát triển lên thành 12 hội viên. Được biết, hiện tổng Tổ hội có hơn 700 đàn ong. Năm 2026, Tổ hội đăng ký xây dựng sản phẩm mật ong đạt công nhận OCOP 3 sao, nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ, cung cấp cho bà con sản phẩm mật ong nguyên chất, có hương vị ngọt thơm, có nguồn gốc xuất xứ, được sản xuất, chế biến đảm bảo chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm”.

Gắn bó với nghề nuôi ong nhiều năm, nhiều hộ dân không còn bó hẹp trong không gian địa phương mà chủ động “du canh” theo mùa hoa. Những chuyến xe chở đàn ong ngược xuôi lên các vùng có nguồn hoa dồi dào đã trở thành hình ảnh quen thuộc. Đối với nghề nuôi ong, người nuôi không chỉ vất vả trong những tháng quay mật, mà công việc bận bịu quanh năm. Để có được những đàn ong khỏe mạnh đòi hỏi người nuôi phải có kinh nghiệm chăm sóc cũng như sự tỉ mỉ, khéo léo.

Chia sẻ kinh nghiệm nuôi ong, ông Vũ Xuân Cường- Tổ phó Tổ hội nghề nghiệp nông dân “nuôi ong lấy mật” thôn Đậu cho biết, từ tháng 2 âm đến tháng 4 hằng năm là thời điểm thu hoạch mật chính. Khi qua mùa hoa, người nuôi phải bổ sung thức ăn cho ong. Đồng thời, cần kiểm soát mật độ đàn, tránh để ong tự tách đàn. Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, 40 đàn ong của gia đình ông Cường luôn phát triển ổn định, năm 2025 cho thu hoạch khoảng 300 lít mật. Ngoài bán mật, ông còn nhân đàn, cung cấp ong giống cho các hộ có nhu cầu phát triển nghề nuôi ong.